Daniel Sanmartín volverá a hacer sonar el órgano de Santa Clara: "Non está para moitos trotes"

Pontevedra
16 de mayo 2022

El organista pontevedrés ofrece un concierto este martes en Santa Clara, a las 20 horas con entrada gratuita hasta completar aforo, acompañado por la Orquesta Clásica de Vigo

El organista pontevedrés Daniel Sanmartín ofrecerá un concierto en Santa Clara
El organista pontevedrés Daniel Sanmartín ofrecerá un concierto en Santa Clara / Diana Eiras

El organista pontevedrés Daniel Sanmartín volverá a hacer sonar el órgano de Santa Clara. Esta joya del barroco ibérico lleva en desuso desde que las clarisas comenzaron a abandonar poco a poco el convento. No se recuerda la última vez que se empleó para actos litúrgicos, pero este martes, por el Día das Letras Galegas, el reputado músico pontevedrés ofrecerá un recital abierto al público junto con un grupo de cuerda de la Orquesta Clásica de Vigo. Será a las 20 horas con entrada gratuita hasta completar aforo

"Estamos diante dun dos únicos tres órganos que hai na cidade de Pontevedra. É un instrumento bastante especial, foi construido a finais do século XVIII", explicó este lunes durante un ensayo previo al concierto de este martes. 

El paso del tiempo ha hecho mella en esta joya. "Son instrumentos que teñen que ser mantidos dunha certa maneira, con revisións periódicas non só a nivel de afinación, tamén a nivel mecánico. Son instrumentos delicados e ten case 300 anos", subraya el músico, quien reconoce que "agora mesmo as posibilidades que ofrece o órgano é un 20 % do que podería ofrecer".

Explica Sanmartín que el órgano presenta deficiencias a varios niveles. "A nivel fónico un dos maiores problema que ten débese as intervencións que sufriu ao longo dos anos. Atopamos rexistros e conxuntos de tubos que nin sequera existían na concepción do XVIII cando foi construido", puntualiza. 

Además, "a afinación está mal, pero o suficientemente ben como para facer un concerto con certas garantías. O órgano está máis baixo do que se soen afinar os instrumentos e isto tivo que ver na eleccion do repertorio", añade el músico, que ofrecerá un recital pensado para ir acompañado únicamente con instrumentos de cuerda y dos trompas. "Non se podería facer un concerto acompañado dun oboe ou fagot porque non teñen marxe para adaptarse á afinación do órgano", argumenta.

"Tamén hai notas desfinadas aquí e alá, pero nos rexistros fundamentaris funciona bastante ben, aínda que un oído acostumbrado pode notar cousas estrañas", asume.

A pesar de estas deficiencias provocadas por el paso del tiempo, recalca Sanmartín que "este tipo de obxectos artísticos históricos sempre son recuperables". Además, las pequeñas dimensiones del órgano favorecen una restauración mucho más económica.

Aunque el convento lleva años vacío, el órgano se mantuvo activo hasta los primeros años del nuevo siglo. "O órgano tocouse de forma frecuente pola comunidade das Clarisas. Non é que estivera abandonado. Seguramente ata o ano 2000 se usou con asiduidade, pero usouse ata onde se podía usar, para a función ltúrxica o órgano está aceptable. Facer un concerto no que se vexan todas as posibilidade do instrumento ibérico non é posible e seguramente xa non era posible hai 50 ou máis anos", calcula el organista.

Dado su delicado estado, tampoco él puede afrontar el concierto de este martes como si nada. "A estes instrumentos mecánicos hai que achegarse dun xeito particular. Non é un teclado como o do piano, o toque ten particularidades, non se pode usar o peso do brazo e xa cando eliximos o repertorio do concerto buscamos cousas non particularmente virtuosas nin que requerisen moito ao órgano porque o pobre non está para moitos trotes", explica Sanmartín.

Al margen de las posibilidades musicales que actualmente pueda ofrecer este órgano, el músico pontevedrés destaca la calidad patrimonial de este instrumento y lo importante que es para la ciudad mantenerlo en el convento.

"Eu son de Pontevedra e en canto souben que o Concello compraba o convento, pensei no órgano. Xa pasou en Galicia, algunha igrexa que se vendeu sen que o órgano estivera no pack. Foi en Mondoñedo e comprouno un francés que o ten agora na súa casa. O trata moi ben pero os de Mondoñedo quedaron sen órgano e eu no quería que esto pasara co de Santa Clara", concluye el pontevedrés que tendrá el honor de volver a hacer sonar este martes el órgano más antiguo de la ciudad.