'Mudanza', da artista internacional Ira Lombardía, abre o Museo ao desprazamento e a memoria

O Museo de Pontevedra inaugura este venres 12 de xuño, ás 18:00 horas, a exposición 'Mudanza', un proxecto inédito da artista visual e docente Ira Lombardía.

A mostra, comisariada por Iñaki Martínez Antelo, permanecerá aberta ao público ata o próximo 25 de outubro de 2026 nas instalacións dos Edificios Castelao e Sarmiento.

A proposta inscríbese dentro do ciclo 'Infiltracións', unha iniciativa que convida a creadores contemporáneos a investigar e dialogar cos fondos estables da institución provincial.

A exhibición constitúe a primeira mostra de Lombardía nunha institución española, segundo indicaban durante a presentación que tiña lugar este xoves coa presenza da artista.

A creadora, cuxa traxectoria inclúe a presenza da súa obra en coleccións como a da Vitoria and Albert Museum de Londres, exerce actualmente a docencia nos departamentos de Artes Visuais da Universidade de Siracusa e a Universidade da Costa de Xeorxia, en Estados Unidos, país onde reside desde hai case unha década.

'Mudanza' articúlase a través de pezas creadas especificamente para este espazo, onde a autora establece conexións directas con elementos da colección do museo como debuxos de Alfonso Daniel Rodríguez Castelao, gravados de Francisco de Goya, cunchas da colección Núñez e libros custodiados na biblioteca.

O comisario da exposición, Iñaki Martínez Antelo, explica que a metodoloxía da creadora parte da fotografía, o arquivo e as imaxes atopadas, sen establecer escalas de importancia entre os distintos materiais.

"Traballa con arquivos, con fotografías atopadas, con fotografías algunhas con autoría, outras non. E todo isto vai creando unhas capas de información", sinala Martínez Antelo, quen engade que o proxecto traslada esta forma de traballar habitual ás tres dimensións a través dun gran muro inacabado que propicia encontros visuais e analoxías formais entre as pezas contemporáneas e as históricas.

A conceptualización e produción da mostra desenvolveuse ao longo de máis de dous anos mediante reunións presenciais en cidades como Madrid e Sevilla, e un seguimento telemático continuo entre os talleres da artista en Nova York e o persoal técnico do Museo de Pontevedra en Galicia.

Para o deseño e a execución do material das estruturas que se empregan nas salas, de dimensións arquitectónicas, Lombardía contou coa colaboración do director de Estudo Mapa, o arquitecto Marcos Parga.

A proposta incorpora materiais industriais propios da embalaxe e o transporte. Poden verse cinchas, gomaespuma e papel de burbullas, que remiten de forma directa á transferencia de pertenzas e á provisionalidade.

"Ese proceso de mudanza e ese proceso de emigrar foi un pouco o que me conectou con Santa Trahamunda porque entendía moi ben o que é a morriña, o desapego, a distancia que levas, que queda", manifesta Ira Lombardía en relación cos vínculos da súa biografía persoal e o contexto sociocultural receptor da mostra.

A artista define a instalación como "unha coreografía do tránsito" destinada a plasmar dinámicas abstractas relacionadas coa identidade e o traslado da memoria material.

"Aínda que hai unha linguaxe tamén persoal e unha historia persoal detrás, outra historia un pouco máis contextual, eu creo que hai elementos tamén que ao espectador lle permiten conectar coa súa propia idea de tránsito, coa súa propia idea de movemento, de distancia", detalla a autora.

Ángeles Tilve Jar, directora do Museo de Pontevedra, enmarca esta nova intervención dentro da liña de actuación que busca a relectura das coleccións históricas baixo a mirada de profesionais actuais. Anunciou que, como é habitual, programaranse visitas guiadas e algún taller infantil en relación con esta mostra.

Pola súa banda, Rafa Domínguez, vicepresidente da Deputación de Pontevedra, relaciona a temática da diáspora e o exilio presente en 'Mudanza' coas próximas actividades do Museo, que incluirán a chegada de 'A derradeira leición do mestre', de Castelao, procedente de Buenos Aires.