Amelia Tiganus (Galati, Romanía, 1984) foi vítima de trata. Foi explotada sexualmente durante cinco anos e, tras librarse dese sometemento, logrou refacer a súa vida e converteu a súa experiencia na súa enerxía para loitar contra a prostitución. Activista feminista e defensora dos dereitos das mulleres, inaugura este xoves 20 de febreiro en Soutomaior o programa 'Eira de Actualidade' coa charla 'Conexións entre a violencia sexual, a pornografía e a prostitución. Propostas para unha sexualidade saudable'. Será ás 20.00 horas no multiusos con entrada gratis até completar o aforamento.
Este xoves tes unha charla na que abordarás as conexións entre a violencia sexual, a pornografía e a prostitución. Está todo relacionado?
O xoves teremos unha charla aberta ao público e o venres con alumnado. Desta forma, o que perseguimos tanto o Concello como eu, co meu discurso e a miña militancia, é poder traballar de forma intergeneracional, porque é necesario que as persoas adultas esteamos informadas e formadas para cumprir coa nosa obrigación, que é coidar e protexer ás criaturas e logo dar ferramentas aos adolescentes para que poidan ter esa capacidade de analizar, tentar protexerse ou pedir axuda sen sentirse culpables ou responsables da violencia que poidan chegar a sufrir.
Xa respondendo á pregunta, a relación entre violencia sexual, a pornografía e a prostitución é totalmente transversal, e non é que o diga eu, fixéronse investigacións respecto diso. Nunha macro investigación realizada por psicóloga Melissa Farley saíu que máis do 80% das persoas que acaban no sistema prostitucional, incluída eu, fomos vítimas de violencia sexual na infancia, a adolescencia, a pre adolescencia… e iso marcou o noso destino, non só pola violencia en si, esa violencia sexual que nos impactou, senón por unha violencia integral no desenvolvemento que están a sufrir os mozos e mozas expostos a material pornográfico. É bo que o teñamos presente para evitar que mulleres e nenas queden nunha situación de absoluto abandono e vulnerabilidade en mans do crime organizado. Esta sociedade está impregnada de violencia sexual.
"Deixamos en mans do crime organizado a educación sexual das nosas criaturas"
Tamén farás propostas para unha sexualidade saudable. Que se está facendo mal neste campo?
Debemos abordar a sexualidade saudable xa. Primeiro, para que as mulleres atopemos a nosa autonomía e emancipación neste campo porque levamos miles de anos cunha sexualidade secuestrada por distintos eixos de opresión, como o patriarcado ou agora, o neoliberalismo. Falar de sexualidade saudable é falar de saúde integral. Creo as mulleres que asimilamos que a nosa sexualidade non nos pertencía, que non é para gozar ou para construír vínculos desde a igualdade, senón desde a dobre moralidade sexual de que os homes poden ter moitas parellas sexuais e as mulleres que practican a sexualidade de maneira pracenteira son estigmatizadas como putas. Asimilamos que a nosa sexualidade é unha moeda de cambio, atópome con adolescentes que din que teñen sexo coas súas parellas porque necesitan protección. Hase instrumentalizado a nosa sexualidade para usala como moeda de cambio e, como persoas adultas, necesitamos entender o sistema prostitucional e ter ferramentas sobre como falar con outras persoas adultas e con persoas novas sobre sexualidade. Ocorre algo aquí: quen educa a quen educamos? Vimos dunha época na que todo é tabú e pasamos a outra na que todo dá igual, e nin unha cousa nin a outra. A sexualidade é relevante na vida do ser humano e estas cousas tan interesantes ímolas a traballar estes días. A miña idea non é convencer a ninguén de nada, senón compartir o pensamento crítico e ampliar a liberdade de pensamento.
Na actualidade, a pornografía xoga un papel fundamental na educación sexual dos mozos. Como habería que actuar neste campo?
Deixamos en mans do crime organizado a educación sexual das nosas criaturas. O impacto que vai ter non somos aínda conscientes porque é agora cando se está dando e empezan as primeiras consecuencias. As propostas políticas son claras e contundentes e creo que necesitamos unha rede que protexa non só ás menores -aínda que xa imos moi tarde- para que non teñan acceso a eses contidos, senón que reciban unha educación sexual-afectiva con valores feministas, coa ética no centro e a saúde integral e, sobre todo, ter unha lexislación abolicionista que considere a pornografía e a prostitución e as aplicacións onde se comercializa coa intimidade das mulleres como violencia sobre as mulleres. E a todos, aos proxenetas, aos consentidores, aos demandantes, aos puteros, aos porneros… ten que haber alguén que lle diga aos homes que consumir mulleres coma se fosen cousas está mal, que usar as mulleres como instrumentos para que ti teñas pracer sexual está mal. Temos un problema cando centos de homes se masturban con imaxes de violencia explícita cara ás mulleres. Non só os menores de idade, os homes adultos tampouco poden vernos ás mulleres como os seus iguais se co que se excitan e co que teñen orgasmos é coa humillación e a violencia e a tortura cara ás mulleres.
"Os homes adultos non poden vernos ás mulleres como os seus iguais se co que se excitan é coa humillación e a violencia e a tortura cara ás mulleres"
A que idade debe empezar esa educación sexual?
Ao longo da vida, a sexualidade é algo que nos atravesa, iso hai que traballalo desde o minuto cero, desde logo, adaptado á idade. Na primeira etapa da vida, é fundamental ensinar aos nenos e nenas o respecto cara ao seu corpo, que poidan nomear todas as partes do seu corpo co seu nome real, que se xere un vínculo de confianza para sentirse libres para compartir coas persoas adultas. E aos poucos, facer educación sexoafectiva, que non ten só que ver coa sexual explícita, senón o que implica a sexualidade, as emocións…
Falemos da prostitución. Creceu ou diminuíu o movemento abolicionismo nos últimos anos?
Podo confirmar con orgullo que a nivel social o abolicionismo avanzou moitísimo. A nivel político, é unha decepción tras outra, creo que non se nos toma en serio, creo que os partidos políticos sempre se escusan en que é un tema complicado. Todos os temas cos que traballan son complejísimos e, con todo, chegamos á situación das mulleres e sempre nos dan "largas" e sempre é para despois. Iso ás mulleres non nos estraña porque é o relato da nosa vida, da nosa historia de conquistas. É onde máis fallamos, creo que coa presión social imos conseguila finalmente, aí é onde se conquistan as cousas. Convencéronnos de que non temos poder, pero si o temos.
A pesar do traballo do activismo abolicionista, segue calando nalgunhas persoas esa idea de que as mulleres deberían ter liberdade para facer co seu corpo o que elas decidan. Que lles dirías ás persoas que defenden ese argumento?
Eu creo que é evidente por que chega esta mensaxe por todas partes, detrás desta realidade está o crime organizado e a industria proxeneta, que só en España move polo menos cinco millóns ao día. Digo polo menos porque agora, coas redes sociais, se intensifica. É unha estratexia de mercadotecnia a través da banalización do que supón a sexualidade e a intimidade. A maioría das persoas non o fan desde a maldade, senón todo o contrario, é a idea buenista de que polo menos esa outra persoa que estea mellor. Eu o que lles digo sempre é que se paren a reflexionar ou, se poden, a ler o meu libro A revolta das putas, no que fixen o esforzo para poder plasmar unha argumentación de por que todas as persoas deberiamos ser abolicionistas e como a prostitución impacta na vida de toda a sociedade e, sobre todo, o impacto que sufrirán as mulleres novas e adolescentes porque ese vai ser o legado que lles imos deixar. Seguir banalizando o que significa chamalo traballo é deixar sobre os ombreiros das máis vulnerables a responsabilidade dunha industria criminal.
"A relación entre violencia sexual, a pornografía e a prostitución é totalmente transversal"
Explícame o teu concepto do proceso de fabricación da puta.
É algo que me serviu a min para entender a miña propia existencia, a esa nena que soñaba con ser profesora ou mestra e parecía que o podía conseguir, que os meus pais me animaban e apoiaban, e como diso cheguei a ser a puta de todos e de todas. Porque as putas non só somos dos proxenetas, somos de toda a sociedade, cada muller prostituída representa un fracaso social. Reflexionando sobre isto puiden elaborar ese proceso, que como calquera nena deste mundo pode ser convertida en mercadoría e materia prima deste negocio, isto conséguese a través da despersonalización da violencia sexual que se exerce sobre nós desde idades moi temperás. Esas nenas que a través das redes sociais reciben a mensaxe de que o noso valor é ese desexo sexual. Pasamos a un momento no que a través das redes sociais es o que insignias e si non ensinas, non existes e isto na adolescencia é clave porque é nesta etapa da vida na que temos que existir, témonos que facer ver, temos que recibir o recoñecemento dos nosos iguais. Estes momentos críticos da vida están a ser explotados polo lobby proxeneta para fabricar esa identidade de puta nas nenas. E os nenos tampouco se libran, os nenos non nacen puteros nin violadores, o lobby dedica moito esforzo en convertelos niso.
O teu discurso, como sobrevivente da explotación sexual, notas que, cando o compartes, cambia a forma de ver a prostitución dalgunhas persoas?
Sempre que escoitamos un relato en primeira persoa, escóitase tamén co corazón, non é o mesmo, e creo que a xente si conecta antes e, sobre todo, creo que é cando as persoas humanizan as mulleres en prostitución porque o discurso de odio cara ás mulleres consideradas putas, esa deshumanización sistemática, fai que a xente se insensibilice. Tamén o discurso de traballo sexual ou liberdade e, cando escoitamos a unha persoa de carne e óso, é imposible non cambiar a mirada. E si non a cambiamos, non poderemos dicir que non o saberiamos, se seguimos mantendo ese discurso, polo menos, é unha decisión consciente e creo que isto é o que necesitamos, estar informadas e formadas para decidir conscientemente en que lado queremos situarnos.
Como sociedade, que papel debemos xogar?
Por acción ou omisión, formamos parte desta realidade. Por acción ou omisión porque ou prefiro mirar cara a outro lado ou participar activamente. Non só os puteros son os que financian o crime organizado, ese diñeiro sae dos homes cos que compartimos un proxecto de vida dalgunha forma.
E o movemento feminista?
Temos que seguir sementando esta conciencia social pero necesitamos, sen ningunha dúbida, organizarnos mellor e esixir unha lexislación que nos ampare. Así como conseguimos unha lei integral contra a violencia de xénero, creo que podemos conseguir unha ferramenta xurídica, unha lei integral abolicionista que garanta os dereitos das mulleres. E por dereitos non entendemos pagar impostos por ser penetradas por descoñecidos, senón asesoría e axuda, e todo o que supón sentido común e que se persigan todas as formas de proxenetismo, incluído o proxenetismo dixital, porque agora mesmo está a coller moito voo. E perseguir os demandantes e que se invista moito diñeiro na formación de todos os axentes da sociedade, do público e dos profesionais.