Un aniversario para repetir un cartel feminino?

Pontevedra
11 de xuño 2026
Actualizado: 11:26

O próximo agosto cumpriranse cincuenta anos do último cartel en que as só mulleres fixeron o paseíllo pola praza de touros de San Roque. O 27 de xuño a casa Lozano despexará os xes da Feira da Peregrina

Léa Vicens, Olga Casado, Raquel Martín e Rocío Romero
Léa Vicens, Olga Casado, Raquel Martín e Rocío Romero / Instagram / Gonzalo Dv

Non foi unha terna, foi unha quíntupla, cinco mulleres facendo o paseíllo na praza de touros de Pontevedra en 1976. Cincuenta anos cumpriranse daquela efeméride taurina o próximo 15 de agosto. O legado bibliográfico de Enrique Parra Ferradáns 'Parrita', sinala como intervinientes á Princesa de París, Tencha María, Maite de Victoria, Lola Maya e Maribel Atiénzar.

Esta última pasa por ser a toureira máis destacada daquel momento. Tomou a alternativa en 1980 en México, polo que a súa actuación nesta cidade foi aínda como novillera. De feito, dos currais saíron becerros da gandaría de José Luís Lozano. A albaceteña "foi a auténtica sensación do festexo. Toureou moi ben coas dúas mans e matou con rapidez. Cortou as dúas orellas e o rabo". Atiénzar foi unha das poquísimas mulleres na tauromaquia que chegaron a tomar a alternativa, isto é, pasar á categoría de matadora de touros.

A Princesa de París é o alias que adoptou Pierrette Le Bourdiec. Cando debutou en España tivo que facelo como rejoneadora, xa que estaba prohibido o toureo a pé para a muller. Esa lei, vixente desde xullo 1961 foi derrogada en 1974. Exerceu como directora de lida e a súa faena resultou "moi mediocre". Apenas hai referencias sobre a traxectoria de Tencha María, e no caso da tarde pontevedresa, ningunha. O mesmo sucede con Maite de Victoria, da que se refire que "se mostrou sen sitio e con moito medo".

Lola Maya era o sobrenome das malagueña Dolores Maya ou Lola Gibralfaro, quen incorporaba ao seu repertorio un elemento do toureo antigo que, co paso do tempo recreou Rafael 'El Gallo' e actualmente Morante. Con todo, non co resultado de ambos os destros, xa que sinala Parra: "deu catro mantazos sentada nunha cadeira" e que "prendeu ao público co seu toureo tremendista". Con todo, cortou dúas orellas.

Dez lustros despois daquel festexo no que se ocuparon "máis de tres cuartos nos tendidos", de haber intención de rememoralo, a presenza das mulleres nos ruedos é ínfima de non ser pola rutilante rejoneadora francesa, fincada en Huelva, Léa Vicens. No que respecta a matadoras de touros a pé, a última en tomar a alternativa en España foi a cordobesa Rocío Romero en 2023 confirmando en 2025. É a única actualmente, coa excepción da mexicana Paola San Román.

Pásase ao plural ao enumerar ás novilleras, a máis prometedora actualmente é Olga Casado. A madrileña está apoderada por Miguel Abellán e este ano compaxina compromisos taurinos tanto en cosos españois como latinoamericanos. Aínda sen a repercusión mediática da anterior, a salmantina Raquel Martín fíxose oco no inminente circuíto de novilladas de Castela e León. Nos festexos sen picadores outro dos nomes de novilleras que pugnan por despuntar é o de Candela 'La Piyaya' alumna da madrileña Escola Taurina Jose Cubero 'El Yiyo'. Pola contra, non se atopan nomes de muller entre as cuadrillas de subalternos.

O sector da gandaría brava si que dispón dunha ampla nómina de mulleres. Desde veteranas como Isabel Lipperheide Aguirre, propietaria da gandaría que fundou a súa nai Dores Aguirre; María Domecq Sainz de Rozas, de Lagunajanda; Rocío da Cámara, as mulleres da familia Algarra; Conchita Hernández; María José Majeroni, de Castillejo de Huebra; Olga García Jiménez, filla de Olga Jiménez, as navarras Irmás Azcona, ou a moza Pilar Prado de Torrealta, entre outras que xa están ou que van entrando na substitución como é o caso das sucesoras de Nicolás e Moisés Fraile.

A última toureira que fixo paseíllo na praza pontevedresa é Carla Otero, a día de hoxe retirada dos ruedos e dedicada a ensinar a futuros espadas na Escuela de El Yiyo. A súa presenza xunto a Manuel Caballero (fillo) e Alberto Garijo foi en 2019.

Exposto o amplísimo prólogo, momento da pregunta: un aniversario para repetir un cartel feminino?. O pasado ano rememorouse unha corrida goyesca con motivo dos 125 anos da inauguración da praza de touros e o cincuentenario dos seus xestores. Unha posibilidade en mans da empresa Lozano para non perder ese terceiro festexo recuperado na anterior edición.

En canto ás certezas, son eles quen coñecen os nomes propios da próxima Feira da Peregrina. Esa, e que a forza do costume xa inclúe ao ferro de Alcurrucén e a Andrés Roca Rei como o seu máximo representado esta tempada. Os xes despexaranse o próximo 27 de xuño no Liceo Casino. Unha semana despois, o sábado 4 de xullo, a Coordinadora de Penas Taurinas previu unha becerrada popular a partir do seis da tarde. O acceso só permitirase con invitación e como é preceptivo quedará prohibida a entrada a menores de doce anos.