A eclipse obriga a adiantar a operación Centinela de prevención de incendios

A operación Centinela volverá despregarse este verán nos montes da comunidade cun reforzo de medios, máis tecnoloxía e un calendario adiantado para intensificar a prevención de incendios forestais no período de maior risco.

O dispositivo, froito da colaboración entre a Xunta de Galicia e o Ministerio de Defensa, estará activo de forma ininterrompida entre o 10 de agosto e o 25 de setembro, cinco días antes que en edicións anteriores.

O xeneral da Brilat, Andrés González Alvarado; a conselleira do Medio Rural, María José Gómez; o delegado do Goberno en Pontevedra, Pedro Blanco; e o comandante Álvaro Manuel González Carmona foron os encargados de presentar esta campaña.

Responde este ano á necesidade de anticiparse ao tramo máis delicado da campaña e á eclipse solar do 12 de agosto, un fenómeno que pode incrementar a presenza de persoas en zonas naturais e, con iso, o risco de incidentes no monte.

A conselleira destacou durante o acto celebrado na Delegación Territorial da Xunta en Pontevedra que este operativo "incrementa a vixilancia e a capacidade de disuasión" no territorio, contribuíndo a reducir a incidencia de lumes.

Neste sentido, subliñou que a presenza de patrullas militares no monte permite tanto a detección temperá de posibles focos como a prevención de condutas delituosas que poidan derivar en incendios forestais.

O dispositivo contará con 35 patrullas terrestres, 30 da Brilat e 5 do Terzo Norte de Infantaría de Mariña, ademais de dous equipos móbiles de mantemento que operarán nas catro provincias galegas, con especial atención ás zonas de maior risco, como a provincia de Ourense.

Así mesmo, subliñou o reforzo do dispositivo autonómico con novos medios aéreos, entre eles dous avións de carga en terra, un avión de coordinación e un helicóptero pesado, así como a ampliación nun 30% da rede de cámaras de videovixilancia distribuídas polo territorio.

Tamén puxo en valor a integración de sistemas de intelixencia artificial na xestión interna do operativo, orientados a mellorar a anticipación e a resposta ante posibles incendios.

Nesta ocasión, o investimento autonómico roldará os 594.000 euros.

Pola súa banda, o delegado de Goberno puxo en valor a coordinación entre administracións e definiu o operativo como "un exemplo de cooperación institucional" que demostra que "cando traballamos de forma conxunta, Galicia está mellor preparada para previr e facer fronte aos incendios".

O delegado do Goberno reafirmou ademais o compromiso do Executivo central coa protección do monte de Galicia, garantindo que "todos os recursos do Estado estarán a disposición da Xunta" durante a campaña.

Neste marco, lembrou que o operativo Centinela intégrase dentro do dispositivo estatal coordinado a través do Plan de prevención e defensa contra os incendios forestais de Galicia (PLADIGA), no que participan preto de 4.000 efectivos, unha decena de medios aéreos e ao redor de 30 drones, converténdose no maior despregamento estatal realizado até a data en Galicia.

Desde o ámbito militar, o xeneral xefe da Brilat, Andrés González Alvarado, incidiu no carácter "conxunto" da operación, na que participan o Exército de Terra e a Armada.

Neste sentido, explicou que a estrutura de control depende do Estado Maior da Defensa e do Mando de Operacións, sendo o cuartel xeral da Brilat, con base en Figueirido, o que coordinará as patrullas despregadas nos distintos distritos forestais.

Alvarado puxo en valor a traxectoria deste operativo, que alcanza en 2026 o 20 aniversario da colaboración entre as Forzas Armadas e as institucións galegas na loita contra os incendios.

O xeneral destacou tamén o carácter "quilómetro cero" desta misión para a Brilat, subliñando que se trata dunha operación "en apoio directo aos nosos veciños" e ao patrimonio natural galego.

Así mesmo, explicou que a participación do persoal é voluntaria e conta cunha alta demanda, mesmo en período estival, incorporando efectivos de Galicia, Asturias e Valladolid.

En canto ás novidades, sinalou o adianto do calendario como resposta aos estudos que sitúan a segunda quincena de agosto como o período de maior risco, así como a incorporación de drones con cámaras ópticas e térmicas, que permitirán mellorar os labores de vixilancia, recoñecemento do terreo e detección temperá de incendios.

Estes medios súmanse aos vehículos, sistemas de comunicación e equipos despregados sobre o terreo.

Pola súa banda, o comandante Carmona, responsable da célula de seguimento, detallou que a operación se basea en vixiar, disuadir, alertar e previr.

As patrullas, compostas habitualmente por dous militares, realizan percorridos e puntos de observación, manteñen o contacto coa poboación e comunican calquera incidencia a través das canles establecidas para facilitar unha resposta rápida por parte dos servizos de extinción.

O despregamento organizarase en tres grandes zonas operativas que abarcan A Coruña, Pontevedra, Ourense e Lugo, cunha distribución das patrullas en función do nivel de risco. En total, o dispositivo actuará en 39 municipios de oito distritos forestais, con presenza continua durante as 24 horas do día.

Así mesmo, desde a Xunta puxeron en valor a importancia da implicación da cidadanía na detección temperá, resaltando a boa acollida da aplicación móbil Alume, que xa supera as 6.600 descargas e permite alertar de forma rápida e sinxela sobre calquera conato de incendio.

O seu obxectivo principal é reforzar a vixilancia e a disuasión en zonas especialmente sensibles, contribuíndo así a reducir o número de incidentes durante o período de maior risco.

Finalmente, a conselleira quixo pór en valor o sistema galego de prevención e loita contra incendios, ao que cualificou como "referente nacional e internacional", lembrando que Galicia continúa sendo un punto de formación para profesionais doutros países europeos.

Pola súa banda, Pedro Blanco insistiu na necesidade de manter a colaboración institucional porque "o noso único adversario é o lume e fronte a el só cabe unha resposta coordinado e eficaz".

Gómez concluíu a súa intervención facendo un chamamento á responsabilidade e á colaboración cidadá, instando a alertar de calquera indicio de incendio a través do 085 ou da aplicación Alume para facilitar unha resposta rápida e o máis eficaz posible.