Nunha semana volverá a actividade á praza de touros de Pontevedra unha vez que o luns 21 abra o seu despacho de billetes e xa practicamente sen descanso até o final de feira. Entre os quefaceres diarios da empresa Irmáns Lozano, (gandeiros, apoderados e xestores de prazas), charlamos uns minutos con Luisma, quen xunto ao seu irmán Pablo, levan actualmente a xerencia do coso de San Roque.
Empecemos por ese dobre aniversario: os 125 anos da inauguración da praza pontevedresa e os 50 da súa xestión por parte de Irmáns Lozano. Cando o teu pai e os teus tíos colleron estas rendas, vós erades moi nenos, pero que significou para eles e agora para vós?
- É algo moi especial. Desde pequenos sempre estivo moi unida a nós porque moitas veces acompañamos ao meu pai e todos os anos a feira era unha constante, como saíra, os carteis... moi presente na vida de todos os Lozano.
Despois de cinco décadas sábese perfectamente que lle gusta e que non a esta afección local e á foránea que ve touros nesta capital.
- Si, cincuenta anos dá marxe para todo. Dos primeiros anos non podo falar en primeira persoa e serían mellores os meus tíos José Luís e Eduardo. Foi un proceso moi grande, empezou con poucos festexos, logo foi crecendo. Veu a remodelación, as peñas, a cuberta da praza, a televisión... é unha evolución moi grande de cando a adquiriron a agora, desde logo co respaldo da afección que nos noventa foi brutal e cando se ofrecían catro festexos.
Referíame antes a eses afeccionados que veñen a Pontevedra, a este recuncho do noroeste para ver touros. Vós saberedes mellor que ninguén en que cantidade e a procedencia deses fieis á Feira da Peregrina.
- Notámolo moito e estes últimos anos notamos un revulsivo, persoas do resto de España, veraneantes ou persoas de Portugal que teñen o seu abono e ségueno renovando ano a ano.
Como diciades na presentanción, tívose en conta esa dobre efeméride para deseñar os carteis deste 2025. Houbo algo que se xestionase ou tentase desde a casa Lozano pero que finalmente non puido ser?
- Sempre pasa, non se pode negar. O cento por cento do que ten un empresario en mente non sae, pero pódoche dicir que ao noventa e moito saíu, estamos moi contentos. Toureiros con cartel, que a afección coñece. Con algún debutante que creemos teñen que vir, arroupados con motivos, pero que fagan crecer o seu interese en Pontevedra. A volta de Victorinos, que saíu aos ombreiros este ano varias veces. Morante, que esta tempada onde estea é un plus e estao consolidando día a día. Polo que estamos a palpar á xente tamén lle gustou.
Máis nada que engadir sobre Morante de la Puebla, sóbrannos os motivos como dicía Sabina. A ese regreso dos 'Victorinos' engádese ser unha goyesca, que suscitou curiosidade entre a afección, como aquela ocasión de 1929 trabállase para engalanar o coso sanroqueño para a ocasión?
- Si, estamos a investigar e vendo; queremos que sexa un día especial en todos os sentidos. Da terna, salvo Adrián todos teñen traxe porque nunca toureou unha goyesca; no caso das cuadrillas tamén estamos a facer as xestións. O meu irmán Pablo, que é o artista da familia, é quen se está ocupando para que a praza quede o máis bonita posible.
Xa que mencionaba a Fernando Adrián, acaba de saír pola porta grande de Pamplona - tras un tremendo revolcón a un touro de La Palmosilla ao que desorellou -. É un deses toureiros que non pon remilgos ás chamadas 'gandarías duras'.
- Ten unha 'folla de servizos' tremenda, desde que saíu hai dous anos aos ombreiros en Madrid está a ter triunfos moi importantes e creo que pode gustar moito en Pontevedra. E como dis, debuta mantando Victorinos.
Daniel Luque, agora representado pola casa Lozano, fará dobrete este ano. O certo é que nesta etapa, digamos de madurez do de Gerena, está a afianzar un bo lugar no escalafón. Esta tempada saíu triunfador no Carnaval del Toro de Ciudad Rodrigo, triunfos en feiras importantes como Sevilla e será por exemplo a figura máis presente na feira francesa de Dax. Tendo en conta ademais, que no persoal, tampouco estarán a ser uns meses fáciles...
- Imaxina, a perda do seu pai é algo que hai que sabelo levar e estao facendo con moita profesionalidade e aínda que quen o temos cerca podémosllo notar, el está aí todos os días triunfando. Luque toureou sete tardes en Pontevedra e seis saíu aos ombreiros... quero dicir que ten un currículo en Pontevedra tremendo. Aquí sempre foron moi receptivos co que fai e esperemos que esta vez co dobrete multiplíquese.
Tres corridas de touros vai ser unha excepción ou unha recuperación para quedar?
-Esperemos que para quedar. O resultado dirao. Nós tivemos un pequeno baixón, xeral non só aquí, previamente á pandemia e asustounos un pouco, pensando que despois do covid sería peor. Con todo a xente respondeu e cada vez mellor. O ano pasado a resposta foi moi satisfactoria e é o que nos animou a dar a terceira máxime tendo este motivo dos aniversarios. Confío, creo e estou esperanzado en que si.
Imos ao touro. Pregunto ao Lozano gandeiro. Frases como: "cada vez sácanse touros con máis quilos" ou "nunca se lidaron animais tan grandes como agora" son xa reiterativas nos últimos tempos. Está a quererse dar o que piden certos afeccionados e estase prexudicando á calidade pola cantidade?
- Aí estou contigo. Non son partidario do touro grande, moi pesado. Obviamente hai sectores da afección que se deixan escoitar máis ou teñen máis presenza e inflúe en certas autoridades de prazas. E iso marca unha tendencia mirando máis os quilos que o trapío, o cal non ten nada que ver porque un touro que pese 470 quilos pode ter moito máis trapío que outro de 530. Nese peso, se ten raza e harmonía pode facer unha lida completa, competitiva, que dea espectáculo e que aguante a faena, que hoxe en día non son curtas.
Pasemos á televisión. Visto o resultado de espectadores, visualizacións que as retransmisións da Feira de San Isidro tiveron da man de Telemadrid e outras autonómicas; ou das que fai Canal Sur, houbo, ou hai desde o sector taurino algún movemento para seguir nesta liña de achegar a tauromaquia aos afeccionados?
- Oxalá o puidésemos conseguir e niso estamos. Temos o tema de Televisión Española que está un pouco de costas e esa sería a clave. Pero estamos a ter a satisfacción de varias autonómicas que están a retransmitir en aberto e iso achega moito os festexos taurinos ás casas. Temos o gran balance que se está evidenciando con audiencias tremendas que compiten co que queiras: o programa de máis audiencia, o partido de máis audiencia... os touros compiten e superan moitas veces eses programas e espectáculos.
O de Telemadrid foi brutal, o momento máis visto deste ano en Canal Sur foi a corrida de Morante. Luque toureou en Alacante retransmitida pola televisión valenciana e estaban encantados coa audiencia que tiveron. Os feitos demostran que os touros interesan e á xente se lle chegan eses contidos por televisión está encantada. Son feitos, non é que o digamos nós.
E para terminar. Hai que mirar ao futuro con optimismo porque cada vez son máis: os mozos taurinos están a dar unha lección de afección sen complexos.
- Tremendo tamén. Estamos a velo por todas partes, tanto en redes sociais como presencialmente, que están nas prazas. Onde hai un tendido novo ou un abono novo, voan. Agora mesmo a gran noticia da tauromaquia é a gran cantidade de xente moza que están a ir aos touros, en todas partes. Si á resposta nas televisións súmaslle a resposta da xente nova e que a afluencia nas feiras esta subindo; todo isto, mételo nunha bolsa, axítalo e o que sae é que neste momento hai unha gran saúde nos touros e tamén un gran futuro.