Antón Fraguas será o intelectual galego protagonista do Día das Letras Galegas de 2019, sucedendo á figura da escritora María Victoria Moreno. Decidiuno este sábado o pleno da Real Academia Galega (RAG) na sesión ordinaria celebrada na sede da institución na Coruña.
Fraguas, naceu en Loureiro, no Concello de Cerdedo-Cotobade en 1905, e destacou por ser membro das Irmandades da Fala e do Seminario de Estudos Galegos (SEG) durante a súa xuventude.
Trátase dun historiador, etnógrafo, director e presidente do Museo do Pobo Galego, profesor depurado polo franquismo e narrador oral de notable traxectoria, ademais dun intelecutal cunha popularidade destacada. Dedicou a súa vida ao estudo da cultura e ao coñecemento do territorio galego, con especial atención á antropoloxía.
Estudou bacharelato en Pontevedra, unha etapa fundamental para a súa traxectoria posterior. O seu ingreso na Real Academia Galega levouse a cabo en 1956 co discurso 'Coplas que se cantaba nas ruadas de Loureiro de Cotobade'. Recibiu, entre outras distincións, o Pedrón de Ouro, a Medalla Castelao, o Premio das Letras e das Artes da Xunta de Galicia ou o nomeamento de cronista xeral de Galicia.
Falecía en Santiago de Compostela en 1999 e foi un defensor do galego como lingua de expresión, válida para calquera coñecemento, unha idea que a Real Academia Galega destaca como unha reivindicación que segue a ser necesaria na actualidade.
Con Antón Fraguas, a RAG reivindica, segundo o seu presidente, "a memoria, a cultura e a lingua do pobo", debido a que, en palabras de Víctor F. Freixanes, foi "unha das persoas que máis tempo dedicou a recoller, sistematizar e coñecer esta riqueza".
O académico que encabezou a candidatura gañadora, Francisco Díaz-Fierros, erixiu ao historiador e xeógrafo como unha "figura do galeguismo", referente "xa non só polo seu talante ético de defensa permanente do galego, senón pola súa capacidade de transmitir estes sentimentos a todo o mundo".
Ademais, destacou os máis de 300 libros e traballos que desenvolveu Antón Fraguas, unha "obra importante e de densidade" na que mostrou un galego "tan particular, tan auténtico, tan sinxelo e tan cariñoso que non houbo ninguén, quizais, que o fixese desa forma tan persoal e directa".
E é que Antón Fraguas, segundo o académico, recuperou "a voz do pobo", xa que "chegou no momento preciso para recoller os alicerces da nosa cultura, o noso mundo, o mundo campesiño que xa estaba a desaparecer".
"FITO HISTÓRICO" PARA CERDEDO-COTOBADE
Desde o Concello de Cerdedo-Cotobade, o goberno local xa manifestou que ofrece a máxima colaboración á RAG para acoller os actos que se organicen con motivo desta celebración.
O presidente municipal, Jorge Cubela, amosou "a absoluta felicidade" do municipio pola concesión das Letras Galegas 2019 ao escritor, historiador, etnógrafo e ex presidente do Museo do Pobo Galego Antonio Fraguas Fraguas, nado na parroquia cotobadesa de Loureiro en 1905. "Creo que se trata dun fito histórico para a cultura galega e, por suposto, para o noso concello", salientou.