A Universidade de Vigo, a través do campus de Pontevedra, encabeza un ambicioso proxecto internacional que aspira a transformar radicalmente a forma de xestionar os recursos hídricos mediante o desenvolvemento dunha plataforma dixital pioneira que integra intelixencia artificial e análise xeoespacial.
O proxecto MultiGIS4Rivers, coordinado polo grupo HydroForest da Escola de Enxeñaría Forestal do campus, reúne investigadores de seis países co obxectivo de crear unha ferramenta que actúe como "ventá única" para acceder en tempo real a información sobre caudais, calidade das augas, riscos naturais e estado dos ecosistemas fluviais.
A iniciativa, que se desenvolveu ao longo de tres anos tras o seu inicio en setembro, foi seleccionada entre menos do 30% das propostas presentadas na convocatoria 2023 do consorcio europeo Chist-Era, obtendo financiamento da Agencia Estatal de Investigación do Ministerio de Ciencia, Innovación y Universidades.
"Esta selección supón un importante recoñecemento ao traballo científico que desenvolve o grupo e reforza a súa proxección internacional", destaca Xana Álvarez, investigadora principal de HydroForest e coordinadora do proxecto.
A plataforma empregará imaxes satelitais, sensores, tecnoloxía LiDAR e imaxes hiperespectrais de drons para recopilar datos multidimensionais que posteriormente procesarán algoritmos de aprendizaxe automática e aprendizaxe profunda.
Entre a información que integrará a ferramenta figura datos sobre caudais, niveis de auga, precipitacións, calidade hídrica, presenza de contaminantes, usos do solo, especies animais e vexetais, infraestruturas e riscos naturais como inundacións ou incendios forestais.
Un dos aspectos máis innovadores do sistema será a súa capacidade para anticipar escenarios futuros mediante o desenvolvemento de modelos preditivos que permitan detectar anomalías na calidade da auga, predicir crecidas ou secas e suxerir medidas de xestión adaptadas ao comportamento de cada río.
"O uso da intelixencia artificial permitirá analizar grandes volumes de datos de forma rápida e eficiente, identificando patróns e tendencias antes de que ocorran os problemas", explica Álvarez.
O equipo probará o sistema en rexións de Brasil, Polonia, República Checa e España, territorios onde as concas fluviais enfrontan desafíos diversos como inundacións, fragmentación, contaminación e abandono de terras, co propósito de que as metodoloxías poidan aplicarse posteriormente noutras zonas con problemáticas similares.
No proxecto participan, xunto ao grupo HydroForest, o grupo GeoTech do Cintecx da UVigo, así como equipos do Instituto Finlandés de Investigación Xeoespacial e das universidades HES-SO de Suíza, Adam Mickiewicz de Polonia, Tecnolóxica de Brno da República Checa e Estadual de Campinas do Brasil.