O concelleiro de Infraestruturas do Concello de Pontevedra, César Mosquera, compareceu este xoves en rolda de prensa para explicar a posición do goberno local do BNG respecto ao PXOU, o Plan Xeral de Ordenación Urbana —denominación vixente antes de 2002, cando pasou a chamarse PXOM (Plan Xeral de Ordenación Municipal)—, e as consecuencias que tería impulsar un novo plan urbanístico na actualidade.
Mosquera comezou aclarando que facer contas exactas sobre o número de vivendas non é sinxelo. Segundo os datos do catastro, en Pontevedra existen arredor de 42.000 vivendas, pero cando se fala de nova edificabilidade non se manexa un número pechado de fogares, senón superficies edificables. Para traducir esas superficies en vivendas é preciso fixar unha media de metros cadrados por unidade, o que introduce marxes de variación inevitables.
Nas contas do documento do PXOU, elaborado arredor de 2010-2011, manexábanse dúas estimacións sobre a capacidade de crecemento. O documento do PXOM falaba de 24.000 novas vivendas posibles, mentres que o Servizo Municipal de Xestión Urbanística rebaixaba a cifra a 22.418. Segundo Mosquera, a realidade estaría nalgún punto intermedio entre ambas previsións.
Desde entón até hoxe producíronse cambios significativos. Por unha banda, construíronse unhas 2.800 vivendas novas desde 2012, aínda que o dato exacto está pendente de pechar. Por outra, o Plan de Infraestruturas e Actuacións (PIA) supuxo un incremento potencial duns 1.350 fogares, xa que parte desa edificabilidade xa estaba prevista no PXOU. O balance final é unha redución neta duns 1.450 fogares respecto ás previsións iniciais.
Con estes axustes, a edificabilidade remanente nos soares actuais situaríase hoxe nunha franxa que vai das 20.968 ás 22.550 vivendas posibles.
Mosquera lembrou tamén que no PXOM presentado en 2010 o Concello propuxera unha capacidade para 30.045 vivendas. A Xunta considerou excesiva esa edificabilidade e trasladou de maneira oficiosa que o máximo asumible estaría arredor das 12.000 vivendas.
Iso implicaría, na práctica, eliminar aproximadamente a metade da capacidade construtiva prevista para poder aprobar un novo plan.
Segundo explicou, este cambio de criterio por parte da Xunta produciuse arredor de 2009. Como exemplo, citou o PXOM de Vigo aprobado en 2008, que contemplaba máis de 116.000 novas vivendas. Aplicando unha proporción similar, a Pontevedra corresponderíanlle unhas 33.000, polo que as 30.045 propostas polo Concello non parecían desproporcionadas. Con todo, non foron aceptadas.
A evolución posterior confirma esa tendencia restritiva. O PXOM de Vigo de 2025 reduce a previsión a 51.000 vivendas, un 56 % menos ca no plan de 2008. Á vista destes antecedentes, Mosquera sinalou que, se Pontevedra iniciase agora un novo PXOM, a Xunta probablemente só permitiría entre 8.000 e 12.000 vivendas novas, o que suporía tamén unha redución próxima ao 50 %.
A conclusión do goberno local é que iniciar un novo PXOM nas condicións actuais significaría reducir á metade a capacidade edificatoria dos soares dispoñibles, paralizar as licenzas durante polo menos dous anos —o tempo legal de suspensión— e estrangular o mercado do solo.
Todo iso, advertiu Mosquera, acabaría provocando un encarecemento drástico da vivenda en Pontevedra.