Todos os anos, sen falta, un grupo de mozos que hoxe teñen entre 20 e 21 anos reúnese para compartir unha comida moi especial. Son os antigos alumnos da clase A de Quinto de Primaria do colexio de Barcelos, en Pontevedra. E o motivo destes encontros vai moito máis alá da nostalxia: trátase de celebrar unha amizade que naceu nas aulas e que, dez anos despois, segue tan viva como entón. O corazón desta historia ten nome: Martín, o seu antigo profesor.
Un primeiro día... incerto
Todo comezou con nervios no patio do colexio, como adoita pasar no primeiro día de curso. Os nenos esperaban atentos a que lles asignasen profesor. Tocoulles un novo: alto, delgado, cunha barba espesa e sen ese sorriso típico dos mestres experimentados. "Supoño que el tamén estaba nervioso", lembran.
Ao principio, a impresión non foi precisamente boa. Viñan de ter ao mesmo profesor durante anos, alguén que deixara o listón moi alto. Martín, co seu aspecto serio e a súa maneira directa de falar, non lles resultou precisamente entrañable. "Pensabamos que ía ser moi estrito", confesan. O seu aspecto de señor barbudo impuña, e nunha clase xa de si complicada, iso non axudaba moito.
Unha clase difícil... que só pedía ser entendida
A súa non era unha clase fácil. "Eramos un grupo moi diverso, case cosmopolita para un cole de Pontevedra", contan. Con diferenzas culturais, relixiosas, sociais e emocionais, con estudantes que arrastraban desde Infantil etiquetas difíciles e situacións persoais complexas: TDAH non diagnosticado, problemas de conduta, dificultades de aprendizaxe, trastornos alimenticios, altas capacidades...
Durante anos, poucos profesores quixeron facerse cargo do grupo. Un deles, antes de Martín, foi o primeiro que decidiu apostar por eles. Pero foi Martín quen realmente os entendeu, quen lles deu a oportunidade de empezar de novo, sen prexuízos. "Non veu ensinar só aos mellores. Respectaba o ritmo dos que máis o necesitaban. E iso converteuno nun gran profesor".
Un profe diferente
Martín non ensinaba desde o estrado, senón desde o xogo, desde a escoita, desde a empatía. Plantaron xuntos macetas, compartiron unha libraría, montaron unha cooperativa e até impulsaron un proxecto de arquitectura escolar que acabaría por influír na remodelación da praza de Barcelos. "Achegamos máis á cidade que moitos adultos", din con orgullo.
Martín soubo ver o que había detrás das súas defensas e o seu caos: un grupo de nenos que só necesitaban alguén que crese neles. Que os escoitase de verdade. "Chegou e fíxonos sentir como en casa. Emocionábase connosco. Entendíanos. E aínda o fai".
Lembran con especial agarimo como axudaba a un compañeiro todos os días, incluso comprándolle o bocadillo se facía falta. "Era como un pai e un amigo ao mesmo tempo. E ségueo sendo".
As comidas con Martín
Todo comezou o primeiro ano de instituto, cando decidiron que non querían perder o contacto con el. "Propuxémoslle quedar a comer e aceptou encantado". Desde entón, unha vez ao ano, reúnense no que chaman cariñosamente "as comidas con Martín". Ás veces son moitos, outras veces menos. Algúns xa non viven en Galicia ou non poden asistir por traballo. Pero sempre queda ese núcleo que mantén a chama viva.
"É como volver ter 10 anos por un día. Falamos de cousas máis profundas, si, pero a dinámica segue sendo a mesma. Volvernos a ver é coma se non pasara o tempo".
Moitos seguiron xuntos no instituto, outros ven só nesta ocasión do ano. Pero non hai incomodidade, só complicidade. "Coñecémonos como só pode coñecerse a alguén con quen compartiches a infancia. E Martín séguenos tratando co mesmo agarimo e respecto de sempre. Nótase que se alegra de vernos crecer".
O valor do normal
Para moitos, o que fan non é algo extraordinario. "Parécenos o normal: manter o contacto con alguén que marcou a túa vida". Pero nun mundo onde o habitual é esquecer e pasar páxina, esta historia cobra un valor especial.
"Martín segue igual. Sempre está contento de vernos, segue pagando a conta –aínda que xa lle dicimos que non fai falta– e mantén ese sorriso eterno que o define". Para eles, Martín non só foi un profesor. Foi ese adulto que, cando ninguén máis apostaba por eles, deulles a man. Que os elixiu.
"Sabemos quen merece estar na nosa vida, e el meréceo. Nunca o imos a esquecer".
Unha clase especial… e un profesor aínda máis
Martín non só ensinaba a conxugar verbos. Ensinaba a confiar, a colaborar, a escoitarse. Hoxe, máis dunha década despois, aínda recolle os froitos desa sementa.
"Quizá non somos extraordinarios, pero si sabemos valorar a quen si o son. E Martín o é. Pola súa maneira de ensinar, por como nos mirou, por como nos segue mirando".
E é que, aínda que o grupo cambie, crecido e madurado, aínda que hoxe cada un estea no seu propio camiño, hai algo que permanece: as ganas de volver atoparse. De compartir, rirse e lembrar que, un día, nunha clase difícil dun colexio en Pontevedra, alguén creu neles. E iso basta para non deixar de celebrar, polo menos unha vez ao ano, todo o que viviron xuntos.