A intervención coordinada de diferentes especialidades converteuse nun alicerce fundamental no tratamento de trastornos neuropsicolóxicos complexos como a anosognosia e a heminegligencia tras un dano cerebral.
"Conseguimos que o paciente teña conciencia do problema e melloramos significativamente a súa calidade de vida", explica Marta Teijeiro, neuropsicóloga da Unidade de Neurorrehabilitación do Hospital Quirónsalud Miguel Domínguez.
A anosognosia, coñecida como a secuela invisible do dano cerebral, é un fenómeno clínico que se produce, nun elevado número de casos, en pacientes que sufriron un ictus no hemisferio dereito do cerebro polo que "non recoñecen as secuelas asociadas ao dano cerebral e, nos casos máis severos, poden ser altamente incapacitantes para os pacientes e moi frustrantes para as súas familias", describe a neuropsicóloga.
Un dos aspectos máis complexos é a falta de conciencia, "cando o paciente non é capaz de recoñecer as dificultades cognitivas, motoras e emocionais, nin tampouco o impacto que estas teñen no seu nivel de independencia e autonomía" para levar a cabo as súas actividades diarias, "unha circunstancia que provoca que non se involucren correctamente no tratamento e isto dificulte a súa recuperación" indica Teijeiro.
Outra das complicacións desta patoloxía é que, nun elevado número de casos, adoita coexistir coa hemineglixencia esquerda, o que impide que o paciente atenda ou responda os estímulos presentados no campo visual contrario ao da lesión cerebral.
De modo que "se deixan a metade da comida no prato (a ao lado esquerdo), a metade esquerda da cara sen afeitar ou sen lavar e mesmo chegan a omitir sinais situados á súa esquerda como un semáforo ou un paso de peóns".
ABORDAXE COMPLETA
O tratamento da anosognosia combina ferramentas como a psicoeducación, o feedback controlado, a realización de tarefas estruturadas e a intervención psicoterapéutica, sempre tendo en conta o estado emocional do paciente. "É fundamental adaptar a intervención á individualidade de cada persoa, evitando confrontacións que poidan afectar negativamente ao seu estado anímico", sinala a especialista.
En 20 anos de actividade, a Unidade de Neurorrehabilitación do Hospital Quirónsalud Miguel Domínguez desenvolveu un enfoque multidisciplinar no que integra as áreas da neuropsicoloxía, a fisioterapia, a terapia ocupacional e a logopedia, facilitando unha atención personalizada e adaptada a cada caso.
"O éxito da intervención radica na sinerxía e a colaboración directa do equipo médico e rehabilitador, co obxectivo de que o paciente consiga a maior autonomía nas súas actividades da vida diaria", explica Marta Teijeiro.
IMPACTO EN PACIENTES E FAMILIA
A anosognosia e a heminegligencia non só afectan ao paciente, senón tamén á súa contorna máis próxima.
A falta de conciencia do problema xera incomprensión e frustración en familiares e coidadores, "o que fai imprescindible a intervención terapéutica individualizada e o acompañamento por parte do equipo rehabilitador que tamén apoia ás familias durante todo o proceso", subliña Marta Teijeiro.