A Dirección Xeral de Patrimonio Cultural resolveu incoar o procedemento para incluír a antiga casa cuartel da Garda Civil de San Xurxo de Sacos no catálogo do Patrimonio Cultural de Galicia.
O Patrimonio Cultural de Galicia está constituído, entre outros, polos bens inmobles que, polo seu valor histórico, arquitectónico ou etnolóxico, deban ser considerados como de interese para a permanencia, recoñecemento e identidade da cultura galega a través do tempo.
En xuño de 2024 o Concello de Cerdedo-Cotobade solicitou a catalogación deste inmoble.
O Diario Oficial de Galicia publica este venres a resolución e abre un período de información pública polo prazo dun mes para que calquera persoa física ou xurídica poida presentar as alegacións e as informacións que considere oportunas.
A antiga casa cuartel da Garda Civil de San Xurxo de Sacos atópase ao pé da estrada nacional, integrada no asentamento rural tradicional de Barbeitos.
Este inmoble foi obxecto de varias reformas e ampliacións ao longo da súa historia, que iría desde o ano 1857 (data da que posiblemente sexa a primeira construción) até 1980 (data de cesamento do seu uso), para adaptarse aos requirimentos dunha casa cuartel na que se mesturaba a función civil e a militar.
O inmoble pode describirse como un pequeno conxunto de tres edificacións conectadas e complementadas con outras construcións auxiliares, cuxas características se corresponden cun tipo de arquitectura propia do século XIX e principios do XX. Son volumes simples, pero non carentes de orde compositiva, simetría e axialidad, en especial, as fachadas sur que dan fronte á estrada.
Actualmente está abandonado e permanece en mal estado, conservándose pouco máis que os muros de pedra, tanto os que pechaban os distintos volumes da edificación, como algún interior e os de peche da parcela e de contención de terras. Tamén se conservan algúns elementos pétreos, como diversos alicerces, arranques de escaleiras, fonte, lavadoiro, etc., pero parte destes muros atópanse parcialmente derrubados e en mal estado de conservación, o que ameaza coa súa derruba total.
A autenticidade da antiga casa cuartel da Garda Civil de San Xurxo de Sacos ponse de manifesto, máis que pola súa representatividade tipolóxica, pola súa singularidade como casa cuartel significativa da primeira época deste tipo edificatorio e, como tal, ten un gran valor testemuñal como mostra dunha arquitectura representativa e de control do Estado centralista decimonónico e como "casa de veciños organizada militarmente" na que convivían a institución á que representa, a Garda Civil, e a vida doméstica das familias residentes.