As mulleres pisan forte nuns Premios Martín Códax da Música que rexeitan a Altri e o xenocidio en Gaza

A música galega reuniuse na cidade do Lérez, un ano máis, para celebrar a boa saúde do sector durante a gala de entrega da duodécima edición dos Premios Martín Códax da Música, que acolleu con gran éxito o Pazo da Cultura de Pontevedra.

Foi un evento cheo de entusiasmo no que quedou clara a unión da comunidade artística galega e o forte que están a pisar as artistas femininas, que foron as grandes triunfadoras da velada.

Así, mulleres como Faia, Sabela, Helena Egea, Rumia, A Pedreira, Nadie González ou María Domínguez foron algúns dos galardonados cos vinte melómanas e melómanos deseñados polo artista Victor Lorenzo para esta ocasión.

De catro en catro foron entregados os Premios Martín Códax comezando coa categoría de metal, na que gañou a banda Brutal, nacida das cinzas do grupo pontevedrés Brutal Distracion, e que presentou o ano pasado o seu disco 22820.

A Pedreira, o proxecto de Ugía Pedreira, venceu en canción de autor; mentres que Helena Egea, que vén de presentar o seu EP Flares of Life, foi a premiada na categoría de blues, funk e soul; e Rumia, artista formada en boa parte na escena musical berlinesa, na de electrónica.

Os John Deeres, que con dúas décadas de andaina presentaba o disco O círculo das formigas, foi recoñecido na categoría rock e punk; e a rapeira Nadie González gañou en músicas urbanas coa súa proposta inspirada na poesía de Xela Arias, Rosalía, Alejandra Pizarnik e Alfonsina Storni.

No apartado de orquestras e música de verbena foi A Banda da Balbina a que subiu ao escenario do Pazo da Cultura pola súa proposta festeira e a pianista e investigadora María Domínguez recibiu o recoñecemento na categoría de música clásica e contemporánea.

Un dos proxectos musicais máis celebrados no último lustro en Galicia, a Orquestra Galega de Liberación, dirixida por Xacobe Martínez Antelo, recibiu o premio na categoría de jazz e músicas improvisadas; e Sabela recolleu o galardón en pop e indie.

As melodías dos balcáns, klezmer e os seus sons festeiros levaron a Fanfarria Taquikardia a vencer en músicas do mundo e mestizaxe; mentres que De Ninghures, coa súa particular fusión da música tradicional galega con ritmos latinos ou magrebís, recolleron o premio en folk.

A cantante Faia, que acaba de lanzar o seu segundo disco Alvela, recibiu o galardón na categoría música tradicional e para Caldas de Reis foi o premio ás bandas de música popular co recoñecemento á Banda de Música Municipal de Caldas.

A entrega do melómano para o artista emerxente era unha das máis agardadas e os aplausos foron para Paracetafolk, grupo da Costa do Morte cunha proposta musical baseada en arranxos e composicións propias e mesmo algunha peza que mestura o tradicional con pop-rock.

Tras a entrega dos galardóns nas categorías musicais chegaron os Premios Organistrum, aqueles que recoñecen en cada edición aos cómplices necesarios da música ao vivo: salas, festivais e proxectos de comunicación.

A Sala Rebullón, en Mos, as Festas do Barrio de San Pedro, en Santiago de Compostela, e CUAC FM, a radio comunitaria da Coruña desde 1996, foron os que recibiron estes recoñecementos.

Ana Rodríguez, Patricia Segade, Mercedes Rodríguez, Montse Rivera, Felisa Segade e Rosario Rodríguez, as voces e pandeiretas de Leilía, foron as protagonistas da recta final da gala.

Foi un aplauso longo e cálido para o Premio Honorífico 2025, a primeira agrupación de cantareiras que empezou a dar concertos en bares e pubs a finais dos anos oitenta.

A gala, presentada por Lupe Blanco e Xisco Feijóo, contou coa música ao vivo do grupo Ailá e durante o seu transcurso houbo diversas homenaxes á oralidade e á música tradicional, coincindo co Día das Letras Galegas que se dedicou ás cantareiras.

Durante o seu discurso, a presidenta de Músicas Ao Vivo, Sheila Patricia, apuntou que os artistas "non poden quedar á marxe" de situacións que afectan á cidadanía como o proxecto de Altri e, no ámbito global, o xenocidio israelí.

Xa en referencia ao sector musical, reclamou fortalecer a contratación de proxectos galegos na programación cultural do país, destacando que “é preciso poñer aos músicos e músicas no centro porque somos os que facemos a música".

Iso si, engadiu, sen descoidar ao público e a obriga de facilitar o acceso á cultura a todos os cidadáns, "con independencia de onde vivan ou dos recursos dos que dispoñan".