O calendario festivo volveu despregar este Luns de Pascua dúas das súas citas máis singulares, onde tradición, devoción e ambiente popular entrelázanse con naturalidade: a romaría de San Cibrán, na parroquia pontevedresa de Tomeza, e a multitudinaria Romaría das Cabezas, na parroquia meisina de Armenteira.
San Cibrán ou San Cipriano é un santo galego con gran tradición mística, coñecido como o avogado contra o reuma, o mal de ollo e os feitizos ou 'meigallos'.
O bo tempo e a ausencia de actividade escolar favoreceu a afluencia de xente e desde primeiras horas, a contorna da capela foi cobrando vida, con visitantes que chegaron tanto en coche como a pé, moitos deles seguindo a tradición de ascender camiñando polo monte.
Segundo a tradición cristiá, San Cibrán foi algo máis que un relixioso. Atribúenselle coñecementos vinculados á feiticería "benigna", o que lle valeu a fama de protector fronte a males invisibles. A súa lenda quedou ligada ao chamado ciprianillo, un libro mítico de conxuros que alimentou durante xeracións a súa imaxe de sanador capaz de combater o "meigallo". Non é estraño, por tanto, que aínda hoxe moitos acudan a el en busca de alivio espiritual.
En Tomeza, o ritual máis emblemático desenvólvese ao redor da ermida. Alí os asistentes rodéana en nove ocasiones mentres lanzan pequenas pedras por encima do tellado. O xesto, cargado de simbolismo, forma parte dunha petición de protección ou dun desexo persoal. A iso súmase outra práctica habitual, pasar en tres ocasiones por baixo da imaxe do santo cando está subido ao anda, así como a bendición de ramos que despois se empregan en rituais domésticos de "limpeza".
Entre os romeiros que este luns acudiron até Tomeza atopábase boa parte da corporación municipal, incluído o alcalde. Aínda que a romaría conserva a súa esencia, moitos lembran tempos de maior afluencia, cando mesmo era festivo local en Pontevedra e as camiñadas cara á capela formaban longas filas de peregrinos. Hoxe, algunhas voces reclaman recuperar ese impulso para devolverlle o esplendor de outrora.
Moi distinta en escala, pero igualmente cargada de simbolismo, é a Romaría da Virxe das Cabezas, que volveu confirmar o seu enorme tirón popular na comarca do Salnés.
Desde primeira hora, un fluxo constante de persoas achegouse até as inmediacións do mosteiro de Armenteira, moitas delas tras completar o percorrido a pé desde localidades próximas, un costume especialmente seguido entre os máis novos.
O momento central chegou ao mediodía, coa misa solemne e a posterior procesión. Con todo, se hai unha imaxe que define esta romaría é a dos exvotos en forma de cabezas de cera, ofrecidos á Virxe como mostra de fe ou agradecemento. A esta advocación atribúenselle propiedades curativas relacionadas con doenzas de cabeza, o que explica a singularidade destas ofrendas.
Como en toda romaría galega, a celebración combina o espiritual co festivo. Nos arredores do mosteiro non faltaron as comidas campestres, os postos de produtos tradicionais, nin a música que animou a xornada. Mesmo houbo quen optaron por prolongar a experiencia acampando na zona durante a fin de semana.
Ambas as romarías, cada unha coa súa identidade propia, evidencian a vixencia dunhas tradicións que seguen reunindo a veciños e visitantes ao redor da fe, a cultura popular e o pracer de compartir ao aire libre.