Vilagarcía volverá mirar á súa historia este martes cun acto de memoria e dignidade. O Concello renderá homenaxe a cinco veciños do municipio que foron deportados a campos de concentración nazis tras a Guerra Civil, vítimas da represión franquista e da barbarie do Terceiro Reich.
A cita terá lugar o vindeiro 27 de xaneiro, unha data cargada de simbolismo xa que é o día no que, en 1945, as tropas aliadas liberaron o campo de exterminio de Auschwitz-Birkenau e que hoxe se conmemora como Día Internacional das Vítimas do Holocausto.
Os homenaxeados son os carrilexos José García Rodríguez e Antonio Quintáns Romero, os vilaxoaneses Ramón Diz Rivas e Antonio Lamas Jueguen, e o vilagarcián Francisco Lorenzo Varela. Cinco nomes, cinco traxectorias vitais distintas, pero un destino común marcado polo exilio, a deportación e, na maioría dos casos, a morte. Catro deles foron enviados polos nazis ao campo austríaco de Mauthausen-Gusen, onde perderon a vida nos durísimos traballos forzados. Só un logrou sobrevivir Antonio Lamas Jueguen, liberado polos aliados no campo de Buchenwald, en Alemaña.
O acto enmárcase no proxecto internacional Stolpersteine, impulsado polo artista alemán Gunter Demnig para lembrar ás vítimas do nazismo entre 1933 e 1945, incluídos os deportados españois. Trátase de pequenas pedras de cemento, de dez centímetros por lado, incrustadas no chan fronte aos lugares vencellados ás persoas homenaxeadas. Na súa superficie levan unha placa de latón co nome, a data de nacemento e a información sobre a deportación e o falecemento ou liberación.
A homenaxe, presidida polo alcalde Alberto Varela, contará coa presenza dos familiares que foi posible localizar. Comezará ás 11.00 horas na Praza Rafael Pazos, en Vilaxoán, onde se colocarán dúas stolpersteine en lembranza dos mariñeiros Ramón Diz e Antonio Lamas. Serán os seus familiares, Marcela Diz e Joaquín Lamas, quen descubran as pezas.
Cara ás 12.00 horas, o acto trasladarase á Praza da Liberdade do Carril para lembrar a José García e Antonio Quintáns, á espera de confirmar a asistencia de familiares deste último.
A xornada completarase coa colocación dunha quinta "lastra da memoria" dedicada a Francisco Lorenzo Varela, que se situará na confluencia da rúa do Río con Valentín Viqueira, no corazón de Vilagarcía.
Con esta iniciativa, o Concello dá un novo paso no cumprimento da Lei de Memoria Democrática, afondando na recuperación e difusión da historia das vítimas do nazismo e da represión franquista. Un camiño que xa incluíu a revisión do rueiro municipal, a retirada de símbolos da ditadura, homenaxes a persoas represaliadas como Luis Pando ou Laureano Gómez Paratcha, o recoñecemento ás mulleres represaliadas ou o monumento das Rosas Rotas.