Pontevedra xa mostra o "símbolo" da memoria e a diáspora que pintou Castelao

Pontevedra
25 de xuño 2026
Actualizado: 26 de xuño

'A derradeira leición do mestre' poderá ser visitado até o próximo 27 de setembro, no marco dunha mostra na que a obra dialogará cos fondos da colección permanente que atesoura o museo

Apertura da exposición 'A Derradeira Leición do Mestre' no Museo de Pontevedra
Apertura da exposición 'A Derradeira Leición do Mestre' no Museo de Pontevedra / Cristina Saiz

O Museo de Pontevedra inaugurou este xoves a exposición do cadro 'A derradeira leición do mestre', pintado por Castelao no seu exilio en Bos Aires e considerado un "símbolo" da memoria e da diáspora galega.

O lenzo, cedido polo Centro Galicia de Bos Aires, poderá ser visitado até o próximo 27 de setembro, no marco dunha mostra na que esta obra dialogará cos fondos da colección permanente sobre Castelao que atesoura o museo pontevedrés.

"A cidade que Castelao apreciou, o museo que fundou e o edificio que bautizou reciben agora a súa obra mestra", destacou o presidente da Deputación de Pontevedra, Luís López.

Na súa intervención, López sostivo que a mensaxe de 'A derradeira leición do mestre', que rememora o fusilamento de Alexandre Bóveda a mans do exército franquista, "é tan rotundo e conmovedor que ningunha palabra lle fai xustiza".

A obra, segundo o titular da Deputación, é un "clamor" contra o "horror da represión" tras a Guerra Civil e chegou até os nosos días, asegurou, como unha "vacina contra o esquecemento" sen perder forza na súa denuncia.

Lembrou que Castelao pintouno no exilio e "a salvo da longa noite de pedra", algo que contrapuxo que agora se exhibe nunha Galicia "libre e unida na pluralidade, próspera e orgullosa da súa lingua, da súa cultura e das súas tradicións".

"O cadro constitúe unha peza central do noso mellor patrimonio: é, por tanto, propiedade de todos os galegos sen excepción de ningún tipo", reivindicou Luís López.

Abundando no fito que supón exhibir este cadro, o vicepresidente provincial e responsable político do Museo, Rafa Domínguez, defendeu que Pontevedra "non pode limitarse a conservar o seu extraordinario patrimonio", senón que debe "liderar a cultura galega".

A chegada deste cadro, engadiu, "é a mellor demostración desa ambición", xa que é a segunda vez que 'A derradeira leición do mestre' cruza o Atlántico e se exhibe en Galicia.

Pola súa banda para o conselleiro de Cultura, José López, esta mostra "é un acto de recordo, de recoñecemento pero tamén un acto de memoria", mentres que o alcalde de Pontevedra, Miguel Anxo Fernández Lores, reafirmouse na súa intención de "seguir lotando sempre para que o legado de Bóveda teña o recoñecemento oficial do 17 de agosto como Día da Galiza Mártir", deslizando ademais a "esperanza de que este cadro poida nalgún intre quedar de maneira definitiva na nosa cidade, no noso museo"

A apertura da exposición, á que asistiu o presidente da Xunta de Galicia, Alfonso Rueda, reuniu a representantes das principais institucións da memoria, da cultura, do sector público e da sociedade galega.

Pero por riba das presenzas estivo unha gran ausencia, a de Amalia Bóveda, filla de Alexandre Bóveda, que se negou a asistir á inauguración, aínda que recoñeceu que o visitará de maneira privada acompañada da súa familia.

A través dun comunicado, explicou que a súa decisión responde a motivos de "dignidade e coherencia cívica e política", xa que o legado de Alexandre Bóveda, de Castelao e do galeguismo "non son mercadoría electoral nin un decorado para o cinismo político".

"Non podo acompañar a quen, cos seus votos, actos e pactos diarios, nega a realidade histórica e institucional do que ese cadro representa", sostivo Amalia Bóveda, que lamentou o "blanqueamento político" ás formacións de extrema dereita.

Para a filla de Bóveda "non se pode estar coa memoria obrando en contra dos dereitos humanos" e censurou que o PP se negase sistematicamente a declarar o 17 de agosto, data do fusilamento do seu pai, como Día da Galiza Mártir.

O acto contou ademais cunha acción silenciosa de protesta, exhibindo diferentes carteis, protagonizada pola Mocidade Galega pola Memoria reivindicando precisamente a institucionalización dese día e afirmando que "non pode existir un recoñecemento sincero da figura de Bóveda e Castelao sen asumir tamén aquilo que os obrigou a morrer fusilados ou lonxe da súa terra".