Entre a espada e a parede. A espada que ameaza cunha estocada de morte se manteñen as súas portas pechadas e a parede contra a que os acurralan un bo número de clientes irresponsables e insolidarios, así como a administración cunha férrea vixilancia normativa e policial.
"É un caos e un despropósito. Sentimos unha presión, acoso e exposición inmerecidos por parte da Policía Local, Nacional, Autonómica, de Sanidade e de Traballo. Non veñen axudarnos, veñen controlarnos. E nós somos unha vítima máis da pandemia". É o sentir xeral dos hostaleiros pontevedreses resumido nunha frase pola directiva de Hoempo.
Nove días transcorreron desde que o Goberno autorizou, de forma limitada, a apertura de terrazas da hostalería. Desde entón en Pontevedra acumúlanse as multas, os avisos, os peches prematuros, as montoneras de clientes sedientos, a tensión e máis dunha crise de ansiedade. "A administración pídenos que sexamos tamén policías", critican desde a patronal de hostaleiros da capital.
"Estamos pscolóxicamente esgotados de discutir coa xente para que cumpran as normas. Pecho ás 21 horas porque non quero que a xente se tome unha cervexa de máis porque non hai quen os domine. A desorde pódeme custar moito diñeiro e manter a orde non é cousa dos camareiros", quéixase a dona dunha taberna da contorna da praza de touros.
A primeira sanción da desescalada na hostalería impúxose nunha tapería da rúa Virxe do Camiño por exceder o aforo permitido. "Fóiseme das mans", admite o empresario, que xustifica a súa actuación na necesidade de recuperar a actividade despois de dous meses pechado e en dar servizo a unha clientela fiel. A policía chegou e, sen darlle tempo a corrixir a situación e "de moi malas maneiras", comunicáronlle que ía ser sancionado, denuncia o hostaleiro, que despois deste episodio permaneceu catro días pechado.
Ao volver abrir volveu recibir a visita das autoridades que lle esixían a presentación dun xustificante do ano anterior do que carecía ao tratarse dunha rúa recentemente reformada e habilitada hai poucos meses para a colocación de veladores, que lle obrigou a perder outra xornada de actividade para conseguir o perceptivo informe municipal.
Non é o único encontrón coa política urbanística. Ao local próximo á praza de touros tivo que acudir un técnico municipal, a pedimento da dona, a certificar que os seus barrís, sen cadeiras, son legais para evitar recibir unha multa por servir aos seus clientes nelas. "Tiven que pechar e botar á xente por estar de pé. É tal o caos que é insufrible", protesta angustiada.
O comportamento dalgúns clientes tampouco contribúe a crear un clima agradable. "Hai unha parte da clientela que non comprende que a responsabilidade recae nos hostaleiros. Ter a máis de catro persoas nunha mesa é motivo de sanción", remarcan con indignación en Hoempo.
O pouco coidado e solidariedade mostrado por algúns clientes levaron a algúns hostaleiros para establecer medidas tan extraordinarias como orixinais. É o caso do local sancionado na rúa Virxe do Camiño que, para conseguir que toda a súa clientela poida tomarse unha bebida nalgunha das súas catro mesas, estableceu un sistema voluntario de rotación de clientes.
Para un café propoñen un prazo de 30 minutos, para refrescos, 45 minutos; e para comer, 60. "Algúns clientes pásanse toda a tarde con dúas coca-colas e eu teño tres empregados aos que pagar", declara o propietario sobre unha medida que por agora foi ben acollida pola súa clientela.
Aínda que o comportamento da maioría dos consumidores é exemplar, non sempre ocorre así. Na medianoite do primeiro sábado de desescalada produciuse unha pelexa multitudinaria entre clientes na terraza da parte posterior da Peregrina que obrigou aos hostaleiros para recoller as súas mesas de forma prematura para evitar problemas.
Non apareceu ningún axente de policía para controlar a situación, si que o fixeran o día anterior para lembrar que a hora de peche achegábase. "Dixéronnos que podemos estar abertos no mesmo horario de sempre, ata a 1.30 que é cando temos que recoller as terrazas", explica a dona dun local da zona vella, aínda que moitos deciden pechar antes "para evitar problemas", din.
Tamén acudiron durante a primeira semana da desescalada á Praza da Verdura antes da medianoite para facer calar a dous grupos de amigas que gozaban do reencontro despois de dous meses de confinamento entre copas, risas e música. Aínda que divertirse non está prohibido. Nin tampouco ir ao aseo e iso que llo negaron a unha clienta que necesitaba ir ao baño nun momento no que os axentes da Policía Local visitaban un bar. "Eu non podo decidir o que é unha urxencia e o que non, así que os deixo pasar. Teño desinfectante", explica outro hostaleiro da zona vella.
"Da hostalería en Pontevedra dependen 15.000 postos de traballo indirectos e 1.300 directos, pero temos ao Concello menos respectuoso de toda España, que nin sequera nos respondeu ás nosas demandas", denuncian desde Hoempo, que ven como as empresas se dirixen irremediablemente cara á quebra. "O sector primario está a sufrir, boa parte do seu negocio dependía das vendas á hostalería", engaden.
Non se esquecen tampouco desde a asociación dun subsector moi afectado por esta crise. "O lecer nocturno é o máis golpeado, para eles non hai lexislación, non saben cando van abrir e seguen pagando o aluguer porque moitos caseiros nin sequera perdóano", denuncian directivos desta asociación.
Por fortuna, non todo é escuridade. Empresarios, Universidade e o departamento de Promoción Económica que dirixe a socialista Yoya Blanco ultiman o lanzamento dunha ferramenta na que o sector ten depositadas moitas esperanzas. Trátase dunha aplicación que creará un marketplace no que o comercio e a hostalería local ofrecerá os seus produtos aos pontevedreses.
"Existe un clima de necesidade para as pemes de estar no mundo virtual e tamén por parte da cidadanía de apoiar aos seus veciños. Agora existe ese caldo de cultivo", sosteñen en procura dunha vital bocanada de osíxeno e optimismo os hostaleiros.