O Concello de Sanxenxo arrincará 2026 cun orzamento de 69,8 millóns de euros, aprobado este luns nun pleno que combinou números, reproches políticos e até despedidas.
As contas saíron adiante grazas ao apoio do PP e á abstención do BNG, mentres que o PSOE votou en contra. A concelleira de Facenda, Paula Martínez, defendeu o proxecto como un exemplo de "estabilidade" resaltando que é "o décimo orzamento consecutivo aprobado desde 2017" e asegurou que este esforzo continuado explica, en parte, os bos datos económicos e turísticos do municipio.
O plan económico pivota sobre un investimento de 2 millóns para as sete parroquias do rural, e un impulso á actividade económica e á vivenda mediante as empresas municipais Nauta e Ínsula.
Martínez subliñou que o rural vivirá un "salto histórico", cun total de 97 actuacións executadas recentemente, en marcha ou previstas para 2026. Só Espina y Delfín, xunto con Acuaes, suman 36 millóns de euros para ampliacións de saneamento, melloras da rede de auga e a modernización da depuradora de Paxariñas. A isto engádense obras xa realizadas, desde asfaltados e humanizacións até melloras en capelas, centros cívicos ou campos de fútbol, ademais de novas intervencións previstas para o próximo ano, como trinta actuacións máis de saneamento ou a humanización de viarias en Noalla, Padriñán, Dorrón e Vilalonga.
A outra gran aposta chegará da man de Nauta, cos proxectos do umbráculo de 2.000 metros cadrados na Praza do Mar, a renovación de instalacións náuticas e pesqueiras, e a ampliación do aparcadoiro de San Roque. Ínsula, pola súa banda, asumirá a urbanización do PEI 17 e a compra de solo para promover vivenda pública. Todas estas actuacións, insistiu Martínez, financiaranse sen recorrer aos veciños, replicando o modelo que se aplicou con éxito en 2002 no porto deportivo.
A área social tamén gana peso nas contas de 2026. O Concello prevé un gasto de 225 euros por veciño, cifra que a Asociación Española de Directores de Servizos Sociais considera "excelente". O incremento reflíctese en partidas como o Centro de Día, as escolas infantís de O Tombo e O Revel ou o Servizo de Atención no Fogar, cuxo custo se multiplicou por sete respecto de 2017. A edil destacou ademais o reforzo de programas de emerxencia social, do CIM e de actividades para maiores.
Pero o debate orzamentario non estivo exento de críticas. O BNG, que se abstivo, cualificou as contas de "precarizantes e privatizantes" e denunciou que o rural segue sendo "o gran esquecido", cun investimento que —segundo os seus cálculos— non alcanza o 5% do total. Os nacionalistas acusaron o goberno local de priorizar infraestruturas sen ter en conta o seu mantemento nin as necesidades cotiás da cidadanía, e lembraron exemplos de espazos públicos abandonados durante décadas, como o Centro de Interpretación da Telleira. Tamén reprocharon a desaparición de servizos como as ludotecas ou a oficina de Mocidade, o que consideran "incomprensible" nun orzamento de case 70 millóns.
O pleno tivo ademais un compoñente emocional xa que os edís do BNG, Fran Leiro e Tamara Castro, anunciaron a súa renuncia por motivos persoais. Ambos os dous agradeceron a confianza veciñal e a colaboración do persoal municipal e do resto de grupos, despedíndose cun "foi unha honra formar parte desta Corporación".
A sesión pechouse coa aprobación dunha moción polo 25N, presentada polo goberno. O texto insta a reforzar a prevención e atención ás vítimas de violencia machista, a mellorar o sistema Viogén e a que a Xunta estableza un protocolo específico e amplíe os recursos psicolóxicos e xurídicos. Unha resolución unánime nunha mañá na que, entre cifras millonarias e reproches cruzados, tamén houbo espazo para o consenso.
O momento máis tenso do pleno tivo que ver co conflito co servizo municipal de Emerxencias. Unha decena de traballadores, presentes cunha pancarta, protagonizaron un tenso episodio despois de que o PP rexeitase unha moción do PSOE que pedía retomar o diálogo para mellorar as súas condicións laborais. Os efectivos protestaron achegándose á mesa plenaria, despregando a súa pancarta e acusando de "acoso laboral" ao alcalde Telmo Martín. Tras varios minutos de tensión, abandonaron a sala por propia iniciativa.