A conselleira de Economía e Industria, María Jesús Lorenzana, avanzou este luns que o proxecto básico para a rehabilitación integral do Pazo de Lourizán estará listo a finais de outubro.
Isto permitiría licitar as obras a mediados de 2026 e comezar a execución a finais dese mesmo ano ou principios de 2027.
Lorenzana estima que a rehabilitación deste Ben de Interese Cultural, superará os 15 millóns de euros. "Iso é o mínimo, minimísimo", dixo.
Aínda que o orzamento definitivo está aínda por pecharse, a conselleira indicou que a estimación inicial será previsiblemente será maior. "Creo que se vai a superar", apuntou.
Durante unha visita ao Pazo xunto co equipo redactor do proxecto, Lorenzana destacou o ritmo de traballo desde que o contrato foi adxudicado o pasado 25 de xuño, "está a traballarse arreo para cumprir os prazos".
A conselleira confía en que o futuro pazo combine o uso forestal tradicional cunha nova dimensión turística, cultural e recreativa.
Lorenzana tamén adiantou que a rehabilitación podería exporse en fases para permitir o uso parcial do espazo mentres avanza a intervención.
"Eu penso que non vai haber que esperar ao fin da totalidade da obra para que os cidadáns poidan empezar a ver un pouco o resultado", apuntou a conselleira, destacando que esta medida se adoptaría "sempre con todas as garantías de seguridade".
O obxectivo da Xunta é revitalizar un dos grandes símbolos patrimoniais de Galicia sen desligalo da súa esencia forestal, integrando novos usos que abran o recinto á sociedade galega.
Blanca González, arquitecta do estudo Carme Pinós -que traballa en UTE xunto ao equipo de Carles Enrich-, explicou como avanza a rehabilitación do Pazo de Lourizán, un proxecto tan ambicioso como delicado. Esta UTE gañou en novembro pasado o concurso de ideas convocado ao efecto.
Actualmente, están inmersos na redacción do proxecto básico, coa intención de entregalo a finais de mes. Como parte deste proceso, están a realizar catas estruturais para coñecer en detalle o estado real do edificio.
"Hay elementos que se aprecian a simple vista, pero otros requieren estudios más profundos", explica Blanca.
Especialmente importantes son os forxados, que deben adaptarse ás esixencias estruturais actuais, e cuxa avaliación influirá directamente en como se expoñen as intervencións e en como se reparte o orzamento.
"Estamos todavía en una fase inicial, en pleno desarrollo del proyecto básico", engade. "Vamos afinando soluciones a medida que vamos descubriendo cómo es realmente el edificio, porque todavía guarda muchos secretos".
Un dos maiores retos é precisamente adaptar o proxecto gañador a unha realidade tan condicionada polo seu valor patrimonial.
Hai elementos que non se poden tocar baixo ningún concepto: a espectacular escaleira imperial que conecta a planta principal coa segunda, a escaleira circular da galería ou os paramentos históricos.
Estes compoñentes marcan cotas e niveis que determinan como e onde se pode intervir.
Ademais, os teitos dos salóns nobres están decorados con escaiolas e pinturas que deben preservarse coidadosamente.
"Este tipo de proyectos están siempre en tensión", recoñece Blanca. "El patrimonio es muy sensible a la incorporación de nuevas instalaciones, como los sistemas de climatización y ventilación que hoy en día son imprescindibles. Pero claro, a veces el edificio no ofrece espacio suficiente para incorporarlas sin afectar a su esencia".
Aquí entra tamén o traballo crave do equipo de restauración de Cromas, que xa realizou unha campaña de caracterización de materiais.
O seu labor consiste en distinguir que partes do edificio son orixinais e cales se engadiron despois, analizar tipos de madeira, pinturas... e expor solucións que permitan conservar ao máximo o auténtico, sen caer en recreacións falsas.
"No se trata de hacer un decorado histórico", apunta Blanca, "sino de poner en valor lo antiguo y encontrar la manera adecuada de introducir lo nuevo sin que pase desapercibido, pero sin romper la armonía".
E que hai da documentación previa? Pois ese é outro escollo. Aínda que existe bastante arquivo relacionado co Pazo, a maioría son documentos administrativos, como facturas.
"Tenemos algún plano histórico de la antigua granja, pero no está claro si refleja lo que realmente se construyó o solo una idea previa", comenta. Noutras palabras, toca traballar con moitas incógnitas.
Todo isto, evidentemente, afecta aos prazos e ao orzamento. "Es fácil pensar que los retrasos se deben a una falta de eficacia por parte de los arquitectos, pero la realidad es mucho más compleja. Aquí intervienen muchos agentes, y vamos avanzando paso a paso, con el rigor que requiere un edificio con tanto valor histórico", sentenciou.