O recinto da Azucreira de Portas acolleu a presentación oficial da nova edición do Festival PortAmérica, que se desenvolverá entre este xoves 9 e o sábado 11 de xullo.
O acto serviu para debullar os detalles loxísticos, de sustentabilidade e de programación dun evento patrocinado por Abanca, Estrella Galicia, a Deputación de Pontevedra, a Xunta de Galicia, o Xacobeo e o Concello de Portas, e que prevé unha asistencia de máis de 20.000 visitas diarias.
O festival, que naceu a partir dunha idea entre amigos transformou a súa estrutura até se converter nun modelo replicado por outras citas musicais. Kin Martínez, director do PortAmérica, lembrou os inicios do proxecto no espazo da Fundación PortAmérica: "Foi unha pinguiña que xurdiu en Nigrán en 2012 para poñer en valor a comunicación da música, gastronomía, e para promover o emprendemento".
Recentemente, o Goberno recoñeceu o festival como acontecemento excepcional de interese público, unha figura que entrará en vigor en outubro de 2026 e estenderase até 2029 para potenciar a música iberoamericana, a gastronomía e o proxecto "Respira", orientado a evitar as pantallas e protexer a saúde mental da poboación mediante o lecer cultural.
A área de gastronomía do festival, o ShowRocking, contará con 20 profesionais da cociña que suman 18 estrelas Michelin, tres estrelas Verdes e dous recoñecementos Bib Gourmand, baixo o comisariado de Pepe Solla.
Nesta edición participan nomes como Eduard Xatruch, Andoni Luís Aduriz, Ricard Camarena, Dani Carnero, Francis Paniego, Iván Cerdeño, Maca de Castro, Paco Roncero, Viviana Varese, Fabián Delgado e Antonio Bachour, xunto a unha delegación galega integrada por Alberto Lareo, Héctor López, Iván Domínguez, Óscar Vidal e Yayo Daporta.
As tapas do ShowRocking manterán un prezo unificado de cinco euros, unha decisión estratéxica da organización.
Pepe Solla explicou o proceso de negociación: "Eu a Kin nunha reunión díxenlle que cría que a 5 euros era pouco, porque comer en calquera zona gastronómica de calquera festival cuadríplica ese prezo. Decidiu mantelos. É baratísimo. Tento visitar festivais porque me gustan e custan entre catro e cinco veces máis. Isto é unha cuestión de filosofía para que o público o desfrute".
Solla reflexionou tamén sobre o crecemento da sección culinaria ao longo das edicións: "Hai moi poucos congresos gastronómicos que teñan o cartel de cociñeiros do PortAmérica. Cando o analizo me dá un medo marabilloso ver até onde chegamos. Oxalá houbese moitos congresos gastronómicos con este nivel. Esta idea que era unha tolemia, unha pinga de auga nun deserto de area, replicouse. Outros festivais copiaron esta idea. Se copian é que se está facendo ben".
O chef afirmou que "quince anos de bagaxe dá certo coñecemento para ser o mellor festival musical e gastronómico de todo o mundo. É unha aposta por unha democratización ideal. Ningún é tan económico para que calquera se poida achegar para probar as tapas. Hai outros que o levaron ao lado VIP. A gastronomía como a música é para que a xente goce diso, se o fan convivindo no mesmo momento, non hai pracer máis grande que este. É unha sa e bendita tolemia o showrocking. É unha oportunidade única".
O comisario do Xacobeo 2027, Marcos Gómez Román, destacou o perfil do chef e a traxectoria da cita galega: "Ninguén representa mellor o festival que Pepe Solla que pode estar tocando, cociñando e plantando unhas árbores. Hai que destacar ter comezado de cero e medrado, chegar a ser internacionais… e seguir medrando sen renunciar as nosas orixes e ao que somos. E o luns xa temos que traballar na seguinte edición do ano que vén".
Portas, un municipio de menos de 3.000 habitantes, acolle este evento situándose como un exemplo de descentralización turística que xera emprego ao contar con 1.400 contratacións directas na comarca de Caldas.
O alcalde de Portas, Ricardo Martínez, mostrou a satisfacción local por acoller o encontro: "Que vou dicir, estou feliz de que se volva facer aquí en Portas. Isto son as festas patronais, os veciños van desfrutar de todo. É moi bo que se poida facer en vilas pequenas, parece que se non se fai na gran cidade non vai ter público… pero aquí estamos ben comunicados con Vilagarcía, Pontevedra, Santiago e Sanxenxo. Estamos no centro da cornisa atlántica".
Kin Martínez tamén agradeceu o soporte da comunidade local: "Quería agradecer ao Concello e veciños apoio e o respecto… somos un pobo pequeno pero é o noso". Agradeceu tamén a todas as entidades que apoian o PortAmérica "e a xente como Pepe (Solla), que é a persoa de tirar para adiante e temos a ilusión de superarnos cada ano".
O presidente da Deputación de Pontevedra, Luís López, acompañado pola directora de Turismo Rías Baixas, Romina Fernández, e o delegado territorial da Xunta, Pablo Fernández, remarcou o compromiso institucional e a colaboración público-privada, detallando as melloras loxísticas realizadas este ano, como a recolocación de dous escenarios en 25 metros para optimizar o espazo da Azucreira co apoio de operarios municipais.
López insistiu en que o Festival "é unha fonte de riqueza" tanto para Caldas como para as comarcas limítrofes. "Non hai verán nas Rías Baixas sen PortAmérica", incidiu o presidente provincial.
A responsable de sustentabilidade de PortAmérica, Saleta González, expuxo as medidas ambientais e sociais implantadas. O festival calcula e avalía a súa pegada de carbono, compensando as emisións coa plantación de máis de 8.000 árbores nos montes da contorna para xerar un legado forestal permanente.
En materia de accesibilidade e inclusión, o recinto dispón de espazos adaptados para mobilidade reducida, ramplas nas barras de consumo e sistemas para persoas con discapacidade auditiva. A cartelaría está adaptada para persoas con autismo e dano cerebral mediante bandas vermellas perimetrais que focalizan a información, complementada con códigos QR para axilizar a orientación espacial.
O sistema de pago cashless manterá unha vertente solidaria, posto que os saldos non reclamados polos usuarios van destinarse a Unicef, mentres que outras accións directas recadarán fondos para a Asociación Española Contra o Cancro (AECC) de Vigo.
Por parte de Abanca, detallouse que o sistema de pulseiras incluirá promocións comerciais e distribuiranse auriculares de protección acústica infantil para os asistentes de menor idade, mantendo os servizos de acampada, zona de caravanas, espazo de lactación e o transporte en chiquitrén cara a Caldas de Reis.
PROGRAMACIÓN
As actuacións musicais dos tres días concéntranse nas horas de maior afluencia nocturna con propostas do máis alto nível no panorama iberoamericano.
Durante a xornada do xoves, a actividade principal comezará ás 20:30 horas con Marina Reche, seguida polas galegas Fillas de Cassandra ás 21:45 horas. O concerto central da noite correrá a cargo de Rigoberta Bandini ás 22:45 horas, completando a madrugada as actuacións de The Rapants á medianoite e Niña Polaca á unha da mañá.
O venres concentra os seus concertos principais na contorna do horario do partido de fútbol do Mundial entre España e Bélxica.
A programación activarase ás 20:30 horas coa presenza do músico cubano Eliades Ochoa sobre o escenario. Posteriormente, a remuda musical virá coa banda de rock M-Clan ás 22:00 horas, seguida de Hombres G ás 23:00 horas. As últimas horas da noite contarán cos directos de Sexy Zebras ás doce e media da noite e o proxecto galego Grande Amore á unha e media da madrugada.
Kin Martínez, abordou a postura da organización ante a competencia do partido no Mundial: "Entendo que o venres pode afectar. Estamos dando voltas se habilitar algunha zona para que se poida ver o partido porque España se xoga moito".
En todo caso, lembrou que "hai que respectar a música. É o gran atractivo. Ese día a esa hora toca Eliades Ochoa, que define a portabilidade de contidos que o festival mantén con América. E non sei cantas veces poderemos ver a Eliades aquí, aínda que esteamos vendo de reollo o partido agardo que poidamos desfrutar dese gran músico e despois de M-Clan e Hombres G".
Pola súa banda, o chef Pepe Solla matizou a relevancia do encontro futbolístico indicando que o partido de interese real chegará máis adiante no torneo: "O partido bo é o de Francia, hai que esperar o bo", dando por feito que España pasará a eliminatoria.
O sábado finalizará o festival cunha sucesión de artistas de traxectoria nacional. O músico galego Xoel López actuará ás 20:30 horas, servindo de antesala para o concerto de Amaia ás 21:45 horas. Dani Martín ocupará a franxa central das 23:00 horas, deixando o tramo da madrugada para as propostas do Instituto Mexicano do Son ás doce e media, Sanguijuelas do Guadiana á unha e media e a combinación electrónica de Nortec: Bostich + Fussible a partir das dúas e media da mañá.
Aínda quedan entradas á venda e toda a programación pódese consultar neste enlace do PortAmérica.