Un ano despois, seguen "rotos", sen poder superalo. E é que "Como vai estar unha familia que perdeu a unha filla e a unha irmá?". A pregunta faina unha amiga de Jessica Méndez, a moza que en marzo de 2022 foi presuntamente asasinada por un home que levaba anos acosándoa e o 17 de marzo encaixou o seu coche contra o dela en Porráns, Barro. As persoas aínda están esnaquizadas polo ocorrido, os seus familiares e amigos, que seguen clamando Xustiza.
O 17 á primeira hora da mañá produciuse o accidente e, ao día seguinte, o día 18, ela morreu no hospital ao non poder recuperarse das graves feridas sufridas. A pasada fin de semana cumpriuse o primeiro aniversario destes funestos días e o tema volveuse a poñer de actualidade, pero á súa familia e amigos non lle fai falta que chegue esta data sinalada para telo moi presente. "Non se nos vai a esquecer nunca", explica unha das súas amigas.
Este aniversario vivírono "igual que os outros 364 días". Chegou o día 17 confesan que lles asaltaron pensamentos como "a esta hora, pasaban as ambulancias". E rememoraron as longas horas nos corredores do hospital esperando unha recuperación que nunca chegou. Polo demais, "a dor é sempre igual".
Así o revive unha das súas amigas: "Para min, foi un día igual, coas mesmas preguntas que o resto dos días, coa mesma dor". E coa mesma rabia que sente desde o día do crime.
Esa rabia nácelle ao pensar que "ela está metida nun buraco frío. Non pode coñecer a outras persoas. Non pode ver o seu futuro. Non pode cumprir os seus soños". Con todo, o seu suposto verdugo, José Eirín, veciño de Barro, "vive como un marqués. Pode coñecer a outras persoas. Dorme quente. Pode ver a televisión gratis, ela xa non pode vela máis".
O caso segue en investigación no Xulgado de Primeira Instancia e Instrución número 1 de Caldas de Reis por un delito de homicidio/asasinato e José Eirín está en prisión provisional á espera de xuízo. Segundo sostén a contorna de Jessica, o home atópase na prisión da Lama e está nestes momentos nun dos módulos terapéuticos do penal.
Mentres a instrución segue aberta, un dos aspectos que aínda queda por dirimir é se o crime de Jessica se cualifica como un caso de violencia de xénero.
O xulgado deberá darlle a cualificación definitiva durante a instrución xudicial, pero, de momento, está cualificado como homicidio doloso ou asasinato. A Lei Integral de Loita contra a violencia de xénero esixe que, para que se considere así, debe existir unha relación actual ou pasada entre o agresor e a vítima, que neste caso non existe, por iso é polo que non se contabilizou como violencia de xénero.
A pesar desta cuestión legal, tanto a contorna de Jessica como as asociacións feministas si consideran que ela foi vítima do machismo e José Eirín matouna por non querer unha relación con el. O seu, sosteñen, foi feminicidio.
"Loxicamente, foi violencia machista. El estábaa acosando el vixiábaa. O seu avogado di que foi un accidente, pero isto non foi un accidente. Estaba a asaltar a súa casa. Vixiábaa. Non houbo unha relación, pero como se considera entón? Aos meus ollos, é un crime machista", sostén unha amiga próxima de Jessica.
A mesma visión ten a acusación particular que está presente na causa xudicial e pide que se aplique a agravante de xénero ao sospeitoso, aínda que a defensa de Eirín segue mantendo que aquel 17 de marzo produciuse un accidente que acabou sendo mortal. O propio detido sostivo esta versión desde que foi detido ao día seguinte pola Garda Civil.
A contorna da nova asasinada sostén esa cualificación de crime machista na relación previa entre o detido e a súa vítima. A moza, que tiña 29 anos e residía naquel momento en Portas coa súa parella, tiña raíces en Verducido (Pontevedra) e Barro e desde pequena coñecía ao sospeitoso porque era veciño da casa familiar en Barro.
Desde o seu máis temperá adolescencia, empezou a acosala e, co paso dos anos, foi a peor. Perseguíaa no coche, espiábaa, tentaba contactar con ela en persoa e por teléfono e, en varias ocasións, chegou a picarlle as rodas do coche. Desde que ela empezou a súa relación co seu noivo, todo foi a peor e o acoso non parou a pesar de que ela se mudou a vivir a Portas.
Unha amiga de Jessica explica que a moza era tímida e non adoitaba compartir todos estes episodios con moita xente, pero si coa súa familia e coa súa parella. Ela, por exemplo, si sabe perfectamente que había moitos días que tiña que pedir que alguén a fose a buscar para ir traballar porque lle picaba as rodas do coche. A súa contorna chegou a ter tanto medo pola situación de acoso que mesmo instalou cámaras de seguridade na vivenda familiar.
O día do suposto accidente, ela acudira á casa familiar en Barro antes de ir traballar e, cando se ía, el encaixou o seu coche contra o seu no cruzamento de Porráns. A súa contorna non ten ningunha dúbida de que chocou con ela para matala e de que o motivo é que ela non quería manter unha relación con el.